Bakla   (wan dou)

Semen Pisum sativi

Arabça adı:باقىللا

Farsça adı:  باقىللە

Orduca adı: باكلە

İngilizce adı:  carden pea

Botanik Tanımı: baklagiller familyasından bitki baklanın tohumudur.

Bitkisi Pisum sativum L.’dır.  işbu bitki tek yıllık otsu bitkidir. Pürüzsüzdür ve boyu 1-2m civarında. Yapraklar bileşik yapraklar şeklinde çıkarlar. Her boğumda bir bileşik yaprak bulunur. Bileşik yapraklar ana gövde üzerinde değişik sayıda yaprakların bir araya gelmesiyle oluşur. Yapraklar beyzi veya uzun elips şeklind olup uçları sivri ve yaprak sapı üzerinde karşılıklı olarak dizilmiştir, üzerleri tüysüzdür. bileşik yaprakta 2 ile 6 arasında küçük yaprak bulunur. Yaprak büyüklüğü ortalama 5-9 cm uzunlukta 2-2.5 cm genişliktedir. Renkleri mor ya da beyaz.   Çiçekler kapalı çan şeklinde olup, 5 adet çanak yaprak çiçek sapından sonra alttan birleşmiş tüp şeklindedir, üst kısmında ise birbirinden ayrılarak kendini belli ederler. Çanak yapraklardan ön taraftaki üç tanesi büyük, sırt tarafındaki iki tanesi kısadır. Çanak yaprakların oluşturduğu tüp içinde beş adet taç yaprak bulunur. Bu taç yapraklardan en dışta yer alan yaprağa bayrak adı verilir. Orta kısımda bayrakçıktan daha kısa iki adet kanatçık adını alan taç yapraklar bulunur. Erkek organlar 10 adet olup,  Erkek organlar bir boru şeklinde olup içinden dişi organ çıkar. Yumurtalığın ucu sağa doğru eğri ve uç kısmı fırça gibi tüylüdür.  Bakla meyvesi 5-10 cm uzunluğunda, dar veya geniş basık veya sarkık,tohum sayısı 2-10 arasında değişir. Çiçekleme mevsimi nisan, mayıstır.

Nerde yetişir: ülkemizin çeşitli bölgelerinde yetişir.

İşbu bitkinin tohumu Uygur tıbbında  “bakla” adında ilaç olarak kullanılır.

Bitki ilacı şekli: meyvesi misketsi, büyük, siyah kabuklu, kırmızı renklidir.

İçindeki kimyasal maddeler:  tohumu phytagglutinin, protein, yağ, şeker içerir.

Mizacı: 2.derecede kuru sıcak

Etkisi:şişliği giderir,sürdürür, idrar söktürür, adet söktürür,mide ağrısını dindirir.

Kullanım yerleri: çeşitli şişkinlikler, mide rahatsızlıkları, vitiligo, leke, idrar tutukluğu, adet tutukluğu, bağırsak kurdu tedavisinde kullanılır.

Kullanım şekli: kurt düşüren ilaçlarla beraber kullanıldığında daha iyi sonuç elde edilir. Çekirdeği  ezilerek şişmiş bölgeye sarılsa şişkinliği giderir. 

Kullanım Miktarı: 3-5g kullanılır.

Yerine kullanılabilecekler: loyla maş

Yan etkisi: yavaş sindirilir, midede gaz yapar.

Düzeltici: seter, tuz ve tereyağıyla kavrulup tüketilirse yan etkisi yoktur.