Havuç   (hu luo bo)

Radix Dauci Sativae

Arabça adı:جەزەر

Farsça adı: زەردەك، گەرەز

Orduca adı: گاجىر

İnglizce adı:  carrot

Botanik Tanımı: maydanozgiller familyasından, sebze olarak yetiştirilen kültür bitkisi havucun koni biçimindeki etli köküdür. Sonbaharda kökü kazılıp gövde, yaprak ve saçak köklerinden ayırarak temizlenip toplanır.

Bitki Daucus carota L.var. Sativae Dc’dir. İşbu bitki bir yada iki yıllık otsu bitki olup, çoğu dikensi kıllarla örtlü, kökü etli,büyük, kırmızı ya da sarı renklidir. Gövdesi dik, boyu 60-90cm, çok dallıdır. Yaprak sapı uzun, yaprakları tüysü tekrarlanan karmaşık yapraktır. Çiçeği küçük, beyaz ya da hafif sarı renklidir. Şemsiye görünümündeki toplu çiçeği uzun dalın ucunda açılır. Çiçeklerin ortasında küçk siyaha çalan kırmızı bir çiçek vardır. Meyvesi dairesi köşeli olup, uzunluğu 3mm civarında, çoğu yassı , kaburgaları dikenlidir. Çiçekleme mevsimi nisandır.

Nerde yetişir: ülkemizin çeşitli bölgelerinde,  Şincan’ın her yerinde yetişir.

İşbu bitkinin kökü Uygur tıbbında “Güzer” ,çekirdei ise “Tohumu Güzer” adında kullanılır.

Bitki ilacı şekli: bu otsu bitkidir,uzun,ucu ince,dibi tombul, kendisi etlidir.  kırmızı ya da sarı renklidir. Tadı tatlı, sulu,kabuğu incedir.  En kalitelisi büyük, sulu, tatlı, ipsiz olanlarıdır.

İçindeki kimyasal maddeler: havucun kökü Carotenes, Lycopene, vitamin B1,B2 ve Anthocyanidin içerir. %3-15 şeker,%0,1-0,7 yağ, az miktarda uçucu yağ bulunur.

Farmakolojik etkisi: kuru havucun eter ekstrakti sarı renklidir, kayısı yağında erir. Bu  maddeyi insan, tavşan, köpeklere enjekte edildiğinde kandaki şekeri azalttığı gözlemlenmiştir.

Mizacı: ikinci derecede nemli sıcak

Etkisi: hoşnut etme, kalp,beyin,mideyi kuvvetlendirme, meniyi çoğaltma, kabızlığı iyileştirme, idrar söktürme, balgam söktürme

Kullanım yerleri: kalp rahatsızlığı, öksürük, astım, idrarda yanma, böbrek ve mesane taşları, akciğerde şişlikler için kullanılır.

Kullanım şekli: havuç odun ateşinde pişirildikten sonra parmak şeklinde doğranıp gece çiye bırakılır. Sabah şekerle ya da nöbet şekeriyle beraber tüketilir. Birkaç güne kadar bu şekilde tüketildiğinde kalp rahatsızlıklarına iyi gelir.

Havucun kendisini direkt ya da reçel yaparak tüketse de sağlığa iyi gelir.

Kullanım Miktarı: uygun miktarda kullanılır.

Yerine kullanılabilecekler: Şalgam

Yan etkisi: sindirimi biraz zor.

Düzeltici: sıcak mizaçlı bitki yada gıdalar. Et ile beraber pişirildiğinde yan etkisi azalır.