Ispanak   (bo caı)

Herba spinaciae

Arabça adı:ئىسفاناخ

Farsça adı: ئىسپاناخ

Orduca adı: پالم ساگ

İngilizce adı:  spinach

Botanik Tanımı: Chenopodiaceae familyasından bitki ıspanağın köklü bütün otudur.

Bitkisi Spinacia Oleracea L.’dir. işbu bitki tek yıllık otsu bitki olup, bütün bitki pürüzsüz, parlaktır.  Sulu, zayıftır, kökü kırmızıdır. Yaprakları sıralıdır.dibindeki yapraklar daha büyük, üçgensi ovaldir.  gövdesinin ucuna doğru küçülür, mızrak biçimlidir. Çiçeği tek cinslidir. Erkek ve dişi çiçekleri içeren bitkilerdir. Erkek çiçekler dört çiçek yaprağı ve bunlar üzerinde dört adet erkek organdan ibarettir. Dişi çiçekler 2-4 çiçek yaprağı ve bunun üzerinde bir yumru ve bu yumrunun ortasının yırtılmasıyla içinden çıkan 4-6 ane uzun, bir tane kısa dişicik tepesi bulunur. Torbası meyvesi serttir, genelde boynuzsu dikenlidir. Çiçekleme mevsimi yazdır.

Nerde yetişir: ülkemizin çeşitli bölgelerinde,  Şincan’ın her yerinde yetişir.

İşbu bitkinin tüm otu Uygur tıbbında “Palek(ıspanah)” ,çekirdei ise “ PalekTohumu (tohumu ıspanah) ”ya da “Buzurul ıspanah”  adında kullanılır.

Bitki ilacı şekli: Tüm bitki pürüzsüz,parlak, yaprakları geniş,ovalsıdır,saplıdır. Çiçeği sarımsı, iki dişlidir.

İçindeki kimyasal maddeler: her 100g ıspanakta 2g protein,az miktarda yağ, 2g karbonhidratlar, 0,5g selüloz, 70mg kalsiyum, 34mg osfor, 2,5mg demir, 3mg carotin, kükürt, vitamin B1,B2, 31mg vitamin C, oksalik asit, 17mg rotin, bulunur. Her 1kg ıspanak 56-68g çinko içerir, bundan başka folik asit,amino asit ve xanthophyll de içerir. Kökü ise spınasaponin A ve B içerir. 

Mizacı: nemli soğuk

Etkisi: ateş düşürme, sindirimi kolaylaştırma, göğüs ve akciğerin sıcaklıktan kaynaklanan rahatsızlıklarını giderme, idrar söktürme

Kullanım yerleri: safravi ateş, idrarda yanma, kabızlık,sarılık, boğaz ağrısı, idrar torbasında taş oluşumu,sıcaklıktan kaynaklanan eklem ağrıları, idrar tutulma, kansızlık için kullanılır.

Kullanım şekli: ıspanak yaprakları sıkılıp suyuyla boğaz gargara edilse ve şekerle içilse boğaz  ağrısına iyi gelir. Sebze olarak günlük tüketilirse yukarıda saydığımız tüm hastalıklara iyi gelecektir.

Kullanım Miktarı: 1-5g kullanılır.

Yerine kullanılabilecekler: Semiz ot

Yan etkisi: mizacı soğuk insanlarda baş ağrısına yol açabilir.

Düzeltici: badem yağı,kaymak,tere yaı,karabiber ve başka sıcak mizaclı ilaçlarla beraber pişirmek yan etkisini azaltacaktır.