Sarımsak (tr), Samsak (uyg), Garlic (ing), Allium sativum (lat), Da sanu (çin), Som (arab), Sir (fars), Lehsin (hint.)

Sarımsakgiller ailesine mensup sarımsağın yuvarlak soğanıdır. Mayıs aylarında yaprakları kuruyunca toplanır. Bu çok yıllık saplı bir bitki olup, güçlü kokusu vardır. Yuvarlak dişi büyük 6-10 kadardır. Diş örtüsü kül beyazı veya açık kahverengi olur. Yaprağı dibinden çıkar. Oval ve ip gibi olup genişliği 2,5 cm kadardır. Dibi kabza gibidir. Çiçek sapı dik olup 60 cm kadardır. Şemsiye gibi demeti küçük olup ve sıkışık olup 1-3 kadar örtücü yaprakları vardır. Örten yaprakların uzunluğu 8-10 cm dir. Perdeli soluk yeşildir. Çiçek aralıklarında sayısız mürekkep soluk kırmızı renkli dibi olup uzunluğu 4 mm dir, veya hiç köksüz olur. Sapı ince olup çiçeğinden uzun çiçek örtüsü altı tanedir. Rengi açık pembedir. Şekli ovaldir.

Meyvesi ilaç için kullanılan kısımdır. Yuvarlak saplı, oval top şekilli veya kısa topaç şeklindedir. Sırtı kül beyazı veya açık gridir. İnce bir kabuğu vardır. Kabuk soyulunca içinden 6-10 kadar sarımsak dişleri çıkar.

Kimyasal içeriği; taze sarımsağın her 100 gr ında 70 gr su, 4,4 gr protein, 0,2 gr yağ 23 gr kh içerir. 0,7 gr lif, 1,3 gr kül maddesi, 5 mg Ca, 44 mg P, 0,4 mg Fe, 0,24 mg B1 vit., 3 cgr riboflavin, 0,9 mg nikotin, 3 mg C vit. içerir. Sarımsak içerisinde yüzde 0,2 uçucu yağ, buruk tat ve özel kokusunu verir. Alicin ve çeşitli başkaları. Bunun dışında uçucu yağ içersinde citral, geraniol, linalool, vs. vardır. Sarımsakta acı madde aminoalitsin bakteri öldürücü etkiye sahiptir. Taze sarımsakta bu etki yoktur. Sarımsak acılı olanın suda çözüntüsü sıcakla temas edince çok hızla etkisini kaybeder.

 

Farmakolojik etkileri;

Bakterilere karşı etki,

Bakterilere karşı en önemli bitkiler soğan ve sarımsaktır. Sarımsağın bakterisit etkili saf maddesi acı madde aminoalitsindir. Bu saf madde kararsız özelliğinden dolayı pratikte kullanılmaz. Lakin sarımsak preparatları, hatta saımsağın kendisi çok eskiden beri geniş çapta çok çeşit bakteri , virüs ve protozoalik iltihaplara klinikte kullanılır, bulaşıcı hastalıklarda tedavi  edici ve koruyucu olduğu kanıtlanmışdır.

Sarımsağın uçucu özellikli maddesi ,  sarımsağın özü, sarımsağın demlenmesi  ve sarımsağın suyu deney tüpünde çok çeşitli hastalık oluşturucu bakterlere mesela beyin zarı iltihabı, akciğer iltihabı, (zincir gibi bakteri), boğmaca, dizanteri, kalın bağırsak kolit, sıtma, paratifo,  tbc (çubuk b.), kolera, etkenlerine karşı etkilidir. Bunların hepsinde açık bir şekilde durdurucu veya öldürücü etkiye sahiptir. Penisilin, streptomisin, kloromisin, auromisin’e dirençli olan bakterilere sarımsaktaki etken madde phytocidin nisbeten, belirli ölçüde etkilidir. Lakin şekil değiştirici yeşil çubuksu bakteriye karşı gücü fazladır. Pembe kabuklu sarımsağın bakterilere karşı etkisi beyaz kabuklu bakterilere göre daha güçlüdür. Sarımsak preparatı olan phytocitinin girip virüsüne etkisi yoktur.

Virüslere karşı etki,

Sarımsağın uçucu maddesi, demlenmesi, lapası insan vücudu dışı deneylerde çok çeşitli hastalık etkeni virüslere karşı beyaz renkli tesbih gibi virüsler dahil durdurucu ve öldürücü etkisi olduğu saptanmıştır.  

Protozoalara karşı etki,

Vücut dışı deneylerde sarımsağın suda demlenmesi her çeşit sade, basit protozoaları öldürür . pembe kabuklu sarımsağın etkisi pembe kabuklu sarımsaktan daha iyidir. Amiboid dizanteride iyi etkilidir. Sarımsağın özü sarımsak uçucu maddesi veya sarımsak demlenmesinin vücut dışı deneylerde cinsel yolla bulaşan damla krutunaya karşı etkilidir.

Vücut dışı deneylerde sarımsağın içindeki bakteri öldürücü madde büyük farenin veya deniz domuzunun spermini hızla öldürür. Ölü spermin morfolojik değişimi gözlenmemiştir.

Kalp damarlarına etkisi,

Sarımsağın yeni yapılmış terkibi alifidin zararlı özelliği çok azdır. Kalp ritmini yavaşlatıp kalbin kasılma gücünü artırır. Damarların ucunu gevşetip idrarı çoğaltır. Klinikte yüksek tansiyon ve damar sertliği hastalıklarında önemli faydası vardır.

Diğer etkileri,

Sarımsağı preparatı satal içilse kronik kurşun zehirlenme belirtilerini düzeltir. Belki bu içindeıki sulfatlanmış maddedendir.

 

Beden içindeki etki mekanizması,

Sarımsak içindeki bakteri öldürücü maddenin vücuttaki tesiridir. Sarımsak preparatını içtikten yarım saat sonra kana geçer. Altı saat sonra idrarla dışarı atılmaya başlar. Dil altı tutmanın önemi içmekten daha iyidir.

Zararlı etkisi

Sarımsak haricen sürülürse tahriş eder. Kırmızı kan hücresiyle buluştuğunda onları rengi siyahımsı mor renge dönüştürür. Yüksek yoğunlukta kırmızı kan hücresini çözer, eritir. Sarımsağın uçucu maddesi tavşanda kan şekerini düşürür. Mide sıvısı salgılanmasını durdurur. Kanı azaltır (kansızlık). Eskiden beri belirtildiğine göre sarımsağın suda çözünen ve alkolde çözülmeyen terkibi tavşanların toplar damarına enjekte edildiğinde kandaki şekeri yükseltir. Sarımsağın uçucu yağında da aynı etki vardır. Sarımsağın suda çözünen ve alkolde çözülmeyen terkibi veya uçucu yağı tavşanın toplar damarına enjekte edilince kandaki kırmızı hücresini ve kırmızı kan hücre proteinini azaltır. Çiğ sarımsakta aynı etkiyi gösterir.

 

Tabiatı

Üçüncü derecede kuru sıcak, az rutubetlidir.

 

Özellikleri

Çürümeyi önleyici, kasılmaları gevşetici, yara temizleyici ve iyileştirici, mideyi kuvvetlendirici, gaz giderici, bağırsağın sind kuvv , rutubeti kurutucu, yemeklerde tat verici özelliklere sahiptir.

 

Kullanım alanları

Ciltte irinli yara, egzemaa, bağırsak sıtması, boğaz ağrısı, kuru öksürük, akut astım, zature, kısa öksürük, bronşektazi, ac tbc, karında şişkinlik, aşırı gaz, iştahsızlık, sindirim boz ,karında sancılı ağrı, felç, yüz felci, siyatik, titreme, eklem ağrıları, bel ağrıları.

 

Kullanım usulü

Sarımsak ince ezilerek sulu egzemaya sürülür. Eğer irin birikmemiş olursa onu giderir, irin birikmişse onu patlatıp irini temizler. Bir kısım sarımsak suyuna üç dört misli su ekleyerek yıkanırsa yaraları temizler ve iyileştirir. Akıntılı yaraların suyunu çeker ve ağrısını durdurur.

Sarımsağı sıkarak özünü alıp su ilave edilip içilse veya uygun olan şuruplarla içilse bağırsak sıtmasını tedavi eder. Yetişkinler 2 cc den 4 cc ye kadar, çocuklar bunun yarısı, 4-6 saatte bir defa alınır.

Temizlenmiş sarımsak dişi emilir veya suyundan her 3-4 saatte bir defa 12-24 grama kadar kullanılırsa boğaz ağrısını iyileştirir. Sarımsak suyu morus rumra (ekşi mor dut) ile karıştırılırsa bademciği tam iyileştirir. Boğazdaki ödemi giderip ateşi düşürür, hastayı iyileştirir. Etkisi bir kaçsaat içinde görlür. Eğer iltihap kana geçmiş ve ateş devam ediyorsa bir hafta kadar kullanmak gerekir.

Sarımsak koklanırsa nöbetli kuru öksürüğün başlangıcında faydalıdır. Eğer kronik olsa ezilmiş sarımsak balla karıştırılıp yense düzeltir.

Ezilmiş sarımsağı balla karıştırıp günde dört defa uzun süre kullanılırsa balgamı söktürerek öksürüğü giderir, karın acıktırır, gece terlemelerini durdurur. Vücut ağırlığını artırır ve uyku getirir. Tüberküloz tedavisinde faydalıdır.  Sarmsağın özü sürekli kullanılrsa gazı gidererek karın ağrısını durdurur, iştahı açar. Sarımsak susam yağı ile pişirerek eklem ve baş ağrılarına sürülür. Muşadır ile karıştırılıp vitiligo ve siyah vitiligoya sürülse fayda verir.

Sarımsağı ezerek balsuyu ile kullanılırsa felç ve yüz felci için çok faydalıdır. Sarımsak macunu hazırlanıp verilse akciğer hastalıkları ve tendon hastalıkları ve tendinitte faydalıdır.

Sirkeyle beraber verilse ses kısıklığını, unutkanlığı giderir.

Sarımsak zehirli haşerelerin ısırdığı yere sürülse zehiri giderip ağrıyı durdurur.

 

Kullanım miktarı

2-4 gram

Hamilelerde zararlidır.

Islahı

Badem yağı, kişniş, tuz, ve suda pişirip yenmesi.