Yonca (mu shui)

Medicaginis

Arabça adı:ھەندە قوقا،رەتبە  

Farsça adı: ديوئىسپىت

Orduca adı: بەسكەپرا 

İngilizce adı:   Herb of alfalfa

Botanik Tanımı:  baklagiller familyasından mor çiçekli yonca ve dikenli yoncanın tüm otudur. İlk baharda kesilip toplanıp gerek yeşil ot gerekse kuru ot olarak değerlendirilir.

uzun yıllar yaşayan, bir serin mevsim yem bitkisi türü. 

Bitkisi (1) Mor çiçekli yonca: medicago sativa L.’dır. İşbu bitki çok yıllık otsu bitkidir. Kökü 2-5m, kök gövdesi büyük. Bitki gövdesi 30-100cm arasında, dik ya da yatay büyür, parlak, çok dallı,yaklaşık 15-25 dalları var.üç kulaklı birleşik yaprak, küçük yaprakları ters yumurta şeklinde, uzunluğu 2-2,5cm, akat ucunda dişleri bulunur.yaprak sapı uzun ve pürüzsüz. Çiçeğinde kısa sapı bulunur, 8-25 tane goncası mevcut. Çanak çan şeklindedir, beş dişlidir. çiçek taç yaprakları mor renklidir. Meyvesi 2-3 tane,  vidası sarmaşıktır, tüylü, kuyu kahverengi, yarılmamıştır. Tohumu 1-8 tane ,böbrek şekilli, sarımsı bordo, çok küçük. Çiçekleme mevsimi mayıs ve hazırandır.

(2) dikenli yonca: medicago hispida gaertn’dır. Tek yıllık ya da iki yıllık otsu bitkidir. Küçük yaprakları geniş yumurta şekilli ya da ters kalp şekillidir, ucu yuvarlaksı ya da oymalı, dişlidir. Dibi dardır. Çiçeği sarı, meyvesi vida şeklinde, yarıkları yok, seyrek dikenleri bulunur.

Nerde yetişir: Ülkemizin çoğu bölgelerinde, Şincan’ın her yerinde yetişir.

Bitki ilacı şekli:  Bitkisi dik, parlak, dallı, yaprakları küçük, ters yumurta şeklinde,ucunda dişleri bulunur. Çiçeğinin sapı kısa, 8-25 tane goncası mevcut. Çiçek taç yaprakları mor renklidir. Meyvesi   vidası sarmaşıktır. Tohumu böbrek şekillidir.

İçindeki kimyasal maddeler: Mor çiçekli yonca Lucernol, Sativol, Coumetrol, Furmononetin, Daidzein, Tricin, Citrulline, Canaline,% 21,8-37,6 arasında protein, %4-9 şeker içerir.

Yaprağında Ononitol, pektat bulunur; Çiçeği ise Delphinidin, Petunidin, Malvidin, uçucu yağlar içerir.

Dikenli yonca ise karotene içerir.

Farmakolojik etkisi: Bütün bitki ekstraktı tüberküloz E.coli bakterisinin üremesini engelleyebilir; dikenli yonca ışığa duyarlı cilt iltihabına yol açabilir.

Mizacı: 1.derecede nem sıcak

Etkisi: pekliği giderme, kilo aldırma, kuvvetlendirme.

Kullanım yerleri: soğukluktan kaynaklanan şişkinlikler, kramplar, meni tutamama, adet tutukluğu, göğüsün kuruluğu, öksürük tedavisinde kullanılır.

Kullanım şekli:

Bu bitki şekerle beraber uzun süre tüketilirse kilo aldırır, kan yapar. Ezerek balla karıştırılıp yağlandırırsa soğukluktan kaynaklanan şişkinlikleri giderir. Sirkeyle karıştırılıp yağlandırırsa sıcaklıktan kaynaklanan şişkinlikleri giderir. Pişirilerek günde iki defa tüketilirse sinirsel kramplara iyi gelir. Tohumu bitkinin diğer organlarına göre daha kuvvetlidir.

Duştan hemen sonra onca tüketilirse göğüsün kuruluğu ve öksürüğe iyi gelir;  Yonca tohumu yağı normalde kramp, geri zekalılar için hem içmeye hem yağlandırmaya verilir.

Kurutulmuş yonca ve çiçeği biraz kuvvetsizdir. Tohumunun tütünü felçler için iyi gelir.

Kullanım Miktarı: 10-30g’a kadar kullanılır.